केवळ श्रद्धा नाही, तर त्यामागे दडलंय मोठं ‘शास्त्रीय’ कारण!
मुंबई: मंदिरात गेल्यावर आपण सर्वात आधी प्रवेशद्वारावर असलेली घंटा वाजवतो आणि मगच देवाच्या दर्शनासाठी पुढे जातो. ही पिढ्यानपिढ्या चालत आलेली एक साधी परंपरा वाटते, परंतु हिंदू धर्मशास्त्र आणि आधुनिक विज्ञानानुसार यामागे अतिशय महत्त्वाची कारणे दडलेली आहेत.
धार्मिक मान्यतेनुसार, घंटा वाजवणे हे देवाला आपल्या आगमनाची ‘हजेरी’ लावण्यासारखे आहे. असे मानले जाते की, घंटानादामुळे देव जागृत होतो आणि भक्ताची प्रार्थना लक्षपूर्वक ऐकतो. स्कंद पुराणानुसार, घंटेचा आवाज हा ‘ॐ’ ध्वनीसारखा असतो, जो वातावरणातील नकारात्मक शक्तींना दूर पळवून लावतो आणि देवाच्या आशीर्वादासाठी मार्ग मोकळा करतो.
मंदिरातील घंटा बनवताना कॅडमियम, शिसे, तांबे, जस्त, निकेल, क्रोमियम आणि मॅंगनीज यांसारख्या धातूंचे विशिष्ट मिश्रण वापरले जाते. जेव्हा ही घंटा वाजवली जाते, तेव्हा त्यातून एक तीव्र कंपन (Vibration) निर्माण होते.
घंटेचा नाद आपल्या मेंदूच्या उजव्या आणि डाव्या भागाला संतुलित करतो. हा आवाज आपल्या मनातील विचलित विचार थांबवून एका सेकंदात चित्त एकाग्र करण्यास मदत करतो. विज्ञानानुसार, या ध्वनीलहरी शरीरातील सातही चक्रांना स्पर्श करतात, ज्यामुळे मनातील ताण कमी होऊन उत्साह जाणवतो.
घंटेच्या आवाजामुळे निर्माण होणाऱ्या लहरी हवेतील सूक्ष्म जीवाणू आणि विषाणूंचा नाश करतात, ज्यामुळे मंदिर परिसर अधिक शुद्ध आणि आरोग्यदायी होतो.
थोडक्यात सांगायचे तर, मंदिरात घंटा वाजवणे ही केवळ एक रीत नसून, ते मन शांत करण्याचे आणि सकारात्मक ऊर्जा ग्रहण करण्याचे एक प्रभावी माध्यम आहे. यामुळेच मंदिरात पाऊल ठेवताच आपल्याला प्रसन्न आणि शांत वाटते आणि म्हणूनच मंदिरात प्रवेश करण्यापूर्वी घंटा वाजवतात.
